Maatschappelijke opgaven
Samen iets maken wat nog niet bestaat.
Wanneer partijen samen aan een vraagstuk werken, maar bestaande rollen, belangen en probleemdefinities de beweging begrenzen.
Bekijk de praktijk →We proberen veel van onze maatschappelijke vraagstukken op te lossen met maar een deel van wat we weten.
Wat in mensen leeft, organiseert altijd mee.
Maar niet alles wat mensen waarnemen, weten en ervaren doet bewust mee in wat we samen zien, kiezen en doen.
Meer van de Mens maakt meer van die werkelijkheid beschikbaar — zodat we beter kunnen zien wat nodig is en samen moediger kunnen handelen.
En wat van mensen kan verschijnen, wordt mede gevormd door de omgeving die we samen maken.
Wat wordt er mogelijk wanneer we beter leren werken met wat er werkelijk leeft?
De oproep is om meer van de mens mee te laten doen in wat we samen zien, kiezen en maken.
Zodat we gemeenschappen en vormen kunnen bouwen die het leven dienen.
Voor maatschappelijke opgaven, organisaties & cultuur en onderwijs & zorg.
Meer van de Mens is het werk en veldonderzoek van Lotte Freeve.
We zijn gewend verandering vooruit te organiseren: wat willen we bereiken en hoe komen we daar?
Bij complexe verandering begint iets anders vaak dichterbij: werkelijk zien wat er nu al gebeurt, wat daarin meespeelt en waar al beweging ontstaat.
Daarbij doen niet alleen feiten en vakkennis mee, maar ook ervaring, verschil, intuïtie en wat nog niet goed onder woorden is gebracht. Van daaruit kunnen we kiezen, handelen en leren van wat ontstaat.
We onderzoeken niet alleen wat er in mensen leeft, maar ook wat de omgeving in mensen oproept. Welke relaties, ritmes, rollen, structuren en verwachtingen maken bepaald gedrag waarschijnlijk — en welke andere condities maken iets nieuws mogelijk?
Wat gebeurt er? Welke kennis en ervaring doet mee? Wat blijft buiten beeld? En waar ontstaat al iets dat ons laat zien wat mogelijk is?
Kunnen mensen werkelijk aanwezig zijn? Kan verschil bestaan? Is er genoeg vertrouwen om te zeggen wat er speelt, ook als we het antwoord nog niet kennen?
Kunnen we voorbij onze eigen rol, expertise of oplossing kijken en blijven zien hoe de verschillende werkelijkheden samenhangen?
Zien → kiezen → handelen → opnieuw zien.
Ontwikkeling ontstaat niet los van de omgeving.
Wat van mensen kan verschijnen, hangt mede samen met de relaties, ruimte, ritmes, rollen en structuren waarin zij zich bevinden.
Daarom kijken we niet alleen naar mensen en hun gedrag, maar ook naar de omgeving die dat gedrag mogelijk maakt of juist begrenst.
Wat wil hier al ontstaan?
Wat helpt dat groeien?
Wat vraagt dat van ons?
Drie praktijken. Dezelfde manier van kijken, een andere werkelijkheid.
Wanneer partijen samen aan een vraagstuk werken, maar bestaande rollen, belangen en probleemdefinities de beweging begrenzen.
Bekijk de praktijk →Wanneer mensen voelen dat er iets anders nodig is, maar patronen, taal of de manier waarop het werk georganiseerd is steeds hetzelfde gedrag voortbrengen.
Bekijk de praktijk →Wanneer een kind, gezin of professional niet meer past binnen wat we georganiseerd hebben — en juist die werkelijkheid informatie kan bevatten over wat anders moet.
Hier komen ervaring met complexe veranderopgaven en ervaringsdeskundigheid als ouder samen.
Bekijk de praktijk →Wat we hebben meegemaakt, geleerd, voelen en voor waar zijn gaan houden, bepaalt mede wat we zien — en wat buiten beeld blijft.
Wat in mensen leeft, organiseert altijd mee.
Niet zodat ieder gevoel de richting bepaalt. Wel omdat ervaring, vakkennis, twijfel, intuïtie en verschil informatie kunnen bevatten die nodig is om het geheel beter te zien.
Wat in mensen leeft kan pas informatie voor het geheel worden wanneer het ergens tussen ons mag verschijnen.
Een ervaring kan vakkennis verdiepen. Een verschil kan iets zichtbaar maken wat niemand afzonderlijk kon zien. Iets wat nog niet goed onder woorden gebracht kan worden, kan precies de informatie bevatten die nodig is.
Meer werkelijkheid maakt andere keuzes mogelijk.
Wat we zien krijgt betekenis in wat we ermee doen.
Daarom blijft het niet bij inzicht of een goed gesprek. We kiezen iets wat anders kan, proberen dat in de praktijk en kijken wat er gebeurt.
Kijken → onderscheiden → proberen → waarnemen → opnieuw kiezen.
Vertragen betekent niet langer analyseren. Het betekent lang genoeg uit de reflex van probleem en oplossing blijven om werkelijk te zien wat er gebeurt — en daarna te handelen.
Onderzoeken en handelen voeden elkaar.
De bedoeling kan helder zijn terwijl de route nog ontstaat.
Leiderschap betekent dan niet dat je alle antwoorden bezit. Wel dat je aanwezig blijft bij wat er werkelijk gebeurt en verantwoordelijkheid neemt voor een volgende beweging.
Soms vraagt dat om meer perspectieven.
Soms juist om een kleine groep waarin iets nieuws kan ontstaan en worden beoefend.
Niet weten waar je eindigt. Wel verantwoordelijkheid nemen voor hoe je deelneemt.
Klein is niet voorlopig. Een kleine groep kan de plek zijn waar iets nieuws al werkelijk ontstaat, wordt beoefend en van daaruit verder kan groeien.
Mijn werk beweegt zich tussen maatschappelijke opgaven, organisatieontwikkeling en menselijke ontwikkeling. Mijn aandacht gaat naar wat daartussen gebeurt.
Ik merk vaak wanneer iets stroomt, stokt of niet helemaal klopt. Wanneer er veel wordt gezegd maar iets wezenlijks buiten beeld blijft. Of wanneer we hard aan het werk zijn en ondertussen de bedoeling uit het oog verliezen.
Ik hoef niet meteen te weten waarom.
Juist daar blijf ik graag even bij. Ik kijk, luister, stel vragen en geef taal aan wat zichtbaar of voelbaar wordt. Ik breng verschillende waarnemingen bij elkaar en breng ook mijn eigen waarneming en veranderkundige blik in.
Leiderschap betekent voor mij niet dat ik alle antwoorden ken. Het betekent dat ik niet wegloop van wat ik zie.
Mijn vak is gevormd in het werken aan complexe maatschappelijke opgaven en organisaties. Mijn leven heeft die blik verdiept. In een samengesteld gezin en als ouder van een zoon die zich langs een ander ontwikkelpad beweegt, ervaar ik heel concreet wat context kan doen — en hoeveel verschil het maakt wanneer we niet beginnen bij wat iemand zou moeten kunnen, maar bij wat er werkelijk gebeurt en waar ontwikkeling al ontstaat.
Zachtheid én scherpte.
Speelsheid én betekenis.
Ruimte én richting.
De uitkomst hoeft niet vooraf bekend te zijn om erop te vertrouwen dat het de moeite waard is werkelijk te gaan kijken.
Meer van de Mens is geen afgeronde methode. Het is werk én veldonderzoek.
Als we andere uitkomsten verlangen, moeten we ook anders leren waarnemen. Niet alleen zien wat vastloopt of beter moet, maar ook wat er al leeft, waar ontwikkeling ontstaat en wat daarin wil groeien.
Werken met wat leeft is een manier om die mogelijkheden in de praktijk te ontdekken.
Zo onderzoeken we niet alleen wat er moet veranderen, maar ook welke condities ontwikkeling mogelijk maken en wat het van ons vraagt om daar volwassen aan deel te nemen.
Geen afgeronde methode, maar een praktijk waarin doen ons opnieuw leert kijken — en wat we zien verandert wat we vervolgens kunnen doen.
Misschien is er iets dat vastloopt. Iets dat steeds terugkomt. Of juist iets nieuws waarvoor de vorm nog niet bestaat.
Je hoeft nog niet te weten wat de opdracht is.
Een vraag, verlangen of iets wat blijft terugkomen is genoeg om te beginnen.
Het begint met bereidheid om niet alleen naar de ander of het systeem te kijken, maar ook te onderzoeken wat we zelf zien, geloven en in stand houden.